Lichtgewicht zonnebrillen: wat het gewicht van het montuur echt betekent
Hoeveel een zonnebril weegt, wat dat getal bepaalt en waarom de grootte van de neuspads net zo zwaar weegt als het aantal grammen – met de cijfers die vakbronnen voor opticiens daadwerkelijk noemen.
Door Eleven Spectacles · · · 6 min leestijd
De meeste zonnebrillen worden als “lichtgewicht” verkocht, maar weinig merken zeggen hoeveel gram dat is. Deze gids laat zien hoe de cijfers eruitzien, waar ze van afhangen en waarom de neuspads net zo belangrijk zijn als het getal. De cijfers komen uit vakartikelen voor opticiens en een studie naar montuurgewicht, telkens met een link naar de bron.
Een officieel “normaal” gewicht bestaat niet. Het dichtst bij een maatstaf komt de internationale norm voor brilmonturen. Volgens de samenvatting in een studie naar montuurgewicht en neuspads beveelt die aan:
Gewicht montuur
Minimaal contactoppervlak neuspads
Tot 25 g
200 mm²
Boven 25 g
250 mm²
De norm ziet 25 g dus als het punt waarop een montuur zwaar genoeg is om meer steun op de neus nodig te hebben.
Aan de lichte kant noemen vakartikelen voor opticiens een paar uitersten. Een randloos titaniummontuur kan volgens het artikel over titanium van de Association of British Dispensing Opticians (ABDO) slechts 1,8 g wegen, en een dun volrandmontuur van polyamide vanaf 4,1 g, volgens het artikel over kunststof monturen. Dat zijn montuurgewichten; de zonnebrilglazen komen daar nog bij.
Onze Archē-zonnebrillen wegen 17–18 g, onder de grens van 25 g uit de norm.
Bij hetzelfde volume verschillen materialen sterk in gewicht:
Staal tegenover titanium: titanium heeft een soortelijk gewicht van 4,5, roestvrij staal 7,9 (vakblad 20/20). Volgens ABDO is zuiver titanium bij vergelijkbare sterkte ongeveer 45% lichter dan staal.
Aluminium: lichter dan titanium; titanium is ongeveer 60% zwaarder, maar twee keer zo sterk.
Kunststoffen: nog lichter. ABDO noemt TR-90-nylon de lichtste technische kunststof.
Het materiaal vertelt niet het hele verhaal, want een sterker materiaal kan in dunnere onderdelen worden gebruikt. Daarom zijn titaniummonturen licht, ook al is titanium niet het lichtste materiaal. Onze vergelijking van montuurmaterialen behandelt elk materiaal uitgebreid.
Hoeveel materiaal een ontwerp gebruikt, telt net zo zwaar als het soort materiaal. Randloze ontwerpen, waarbij de glazen met een paar kleine bevestigingen vastzitten, gebruiken het minst. Dunne poten en een smalle brug schelen gewicht; dikke randen en brede poten maken het montuur zwaarder.
De zonnebrilglazen tellen mee in het totaal, en hun gewicht hangt af van het glasmateriaal en de dikte. Scharnieren, schroeven, neuspads en pooteinden voegen nog iets toe. Vergelijk je gewichten, kijk dan of het getal voor alleen het montuur geldt of voor de complete zonnebril.
Het grootste deel van het gewicht van een zonnebril rust op de neus. De druk die je daar voelt, hangt van twee dingen af: het gewicht en het oppervlak van de pads waarop het rust. Een licht montuur op twee piepkleine pads kan harder drukken dan een zwaarder montuur op brede pads.
Daarom koppelt de montuurnorm haar advies voor neuspads aan het gewicht. Uit dezelfde studie bleek dat monturen met losse pads op padarmen dat advies vrijwel allemaal negeerden.
Wat dit betekent als je kiest:
Gewicht: een lichter montuur belast je neus om te beginnen minder.
Pads: brede, goed geplaatste pads verdelen die belasting.
Pasvorm: een montuur dat op je gezicht is afgesteld, rust waar het hoort, in plaats van af te zakken en harder op een kleiner oppervlak te drukken. Onze gids over montuurgeometrie en pasvorm gaat hierop in.
Vraag naar het getal
Monturen die als ‘ultralicht’ of ‘vederlicht’ worden verkocht zonder gewicht in grammen, gebruiken bijvoeglijke naamwoorden, geen specificaties. Vraag naar het getal, en of de glazen zijn meegerekend.
Een officieel “normaal” gewicht bestaat niet. De internationale norm voor brilmonturen legt een grens bij 25 g: monturen tot 25 g horen neuspads te hebben met een contactoppervlak van minstens 200 mm², zwaardere monturen minstens 250 mm². De lichtste ontwerpen zitten veel lager: van 1,8 g voor een randloos titaniummontuur tot 4,1 g voor een dun volrandmontuur van polyamide.
Als materiaal zijn kunststoffen zoals TR-90-nylon het lichtst, gevolgd door aluminium en titanium; roestvrij staal is veel zwaarder. Het ontwerp telt net zo zwaar: een randloos titaniummontuur kan minder dan 2 g wegen. Titanium is populair voor lichte monturen omdat het sterk genoeg is om heel dun te worden verwerkt.
Ja, want het grootste deel van het gewicht rust op de neuspads. De druk op je neus hangt af van het gewicht en van het oppervlak van de pads; daarom vraagt de montuurnorm om grotere pads bij zwaardere monturen. Een licht montuur met piepkleine pads kan harder drukken dan een zwaarder montuur met brede pads.
Niet per se. Titaniummonturen zijn licht omdat het metaal sterk genoeg is voor dunne onderdelen. De nadelen zitten ergens anders: een heel dun montuur verbuigt makkelijker, en een gebroken titaniummontuur is lastig te repareren.
Onze Archē-zonnebrillen wegen 17–18 g, onder de grens van 25 g uit de montuurnorm. De monturen zijn van beta-titanium en hebben ZEISS-glazen.
Bronnen
Walsh G. "The weight of spectacle frames and the area of their nose pads." Ophthalmic and Physiological Optics, 2010;30(4):402–404. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Abbott J. "The rise of the Titans." Dispensing Optics (ABDO), August 2014, pp. 4–8. abdo.org.uk
Abbott J. "Plastic fantastic." Dispensing Optics (ABDO), January 2015, pp. 22–25. abdo.org.uk
Mattison-Shupnick M. "Titanium Eyewear, More Than A Material's Reputation." 20/20 continuing education, November 2015. 2020mag.com
Artikel delen:
Ontdek de Archē Collectie
Ervaar de techniek en optiek van onze monturen. Premium randloze titanium zonnebrillen met ZEISS-glazen, voor absolute helderheid.
De architectuur van gewichtloosheid: een gids voor beta-titanium brillen
Wat beta-titanium is, waarom de kristalstructuur het veerkrachtiger maakt dan zuiver titanium en wat dat betekent voor een montuur dat je elke dag draagt – getoetst aan vakartikelen voor opticiens en materiaalonderzoek.
Verder lezen
Gidsen & artikelen
Het licht beheersen: een gids voor glascategorieën & tinten
Glascategorieën, lichtdoorlating (VLT) en tintkleuren uitgelegd: zo kies je de juiste glastint voor jouw omgeving en levensstijl.
Verder lezen
Gidsen & artikelen
Brilmaterialen: waarom beta-titanium vooroploopt
Beta-titanium naast zuiver titanium, acetaat, roestvrij staal, aluminium en polyamide: gewicht, huidcontact, veroudering, verstellen en repareren, getoetst aan vakliteratuur voor opticiens en dermatologisch onderzoek.
