Kategorie filtra, przepuszczalność światła (VLT) i kolory soczewek: jak dobrać zabarwienie okularów przeciwsłonecznych do miejsca, pory roku i tego, co robisz.

7 min czytania

Udostępnij artykuł:
Światło pod kontrolą: kategorie filtra i kolory soczewek

Soczewka, która sprawdza się w południe na chorwackiej plaży, w pochmurne popołudnie w Warszawie może okazać się za ciemna. Soczewki ZEISS blokują 100% promieniowania UV w każdym odcieniu, więc zabarwienie decyduje wyłącznie o komforcie widzenia: ile światła przechodzi przez soczewkę i jak wyglądają przez nią kolory.

Soczewki Archē mają kategorię filtra 2, z wyjątkiem jaśniejszych wersji Pteron Azure, Kairos Crystal i Iris Jade, które mają kategorię 1.

Poniżej opisujemy pięć kategorii filtra, trzy klasyczne kolory soczewek i soczewki gradientowe, żeby łatwiej było Ci dobrać soczewkę do miejsc, w których ją nosisz.

Kategorie filtra, czyli przepuszczalność światła (VLT)

W optyce to, jak ciemna jest soczewka, opisuje wskaźnik VLT (Visible Light Transmission), czyli przepuszczalność światła widzialnego: odsetek światła, który przechodzi przez soczewkę i dociera do oka. Norma EN ISO 12312-1 dzieli soczewki według VLT na pięć kategorii filtra, od 0 do 4. Te same przedziały podaje karta informacyjna o okularach przeciwsłonecznych szwajcarskiego Federalnego Urzędu Zdrowia Publicznego.

KategoriaSymbolPrzepuszczalność światła (VLT)ZastosowanieOchrona UV
0Symbol chmury80–100%W pomieszczeniach, słabe słońce100% UVA/UVB
1Symbol słońca i chmury43–80%Pochmurno, zmienna pogoda100% UVA/UVB
2Symbol małego słońca18–43%Częściowe zachmurzenie, zmienne światło100% UVA/UVB
3Symbol dużego słońca8–18%Jasne, słoneczne dni100% UVA/UVB
4Symbole słońca, wody i gór3–8%Bardzo silne słońce, woda, śnieg100% UVA/UVB

Wyższa kategoria filtruje więcej światła widzialnego, ale nie daje lepszej ochrony UV: każda soczewka Archē ma ten sam filtr blokujący 100% UVA i UVB. Kategorie 0–3 są dopuszczone do prowadzenia samochodu w dzień; kategoria 4 jest według EN ISO 12312-1 zbyt ciemna, by w niej prowadzić.

Wykres kategorii filtra okularów przeciwsłonecznych od 0 do 4 z zakresami przepuszczalności światła i typowym zastosowaniem

Ten wykres możesz wykorzystać na własnej stronie. Prosimy tylko o link do tego poradnika:

<a href="https://elevenspectacles.com/pl/resources/guides/lens-categories-tints-guide">
  <img src="https://elevenspectacles.com/images/guides/lens-categories-chart.png" alt="Kategorie filtra okularów przeciwsłonecznych 0–4 i przepuszczalność światła" width="1200">
</a>
<p>Wykres: <a href="https://elevenspectacles.com/pl/resources/guides/lens-categories-tints-guide">Eleven Spectacles</a></p>

Kategoria 1: jasne zabarwienie

Przepuszczalność światła (VLT): 43–80%

Jasne, w dużej mierze kosmetyczne zabarwienie na słabsze światło, pochmurne dni i częste przejścia z wnętrza na zewnątrz. Łagodzi ostre światło, ale nie przyciemnia obrazu, dlatego pasuje do osób, dla których okulary przeciwsłoneczne są częścią stroju bez względu na pogodę.

Kategoria 1 sprawdza się w drodze do pracy przez miasto i w biurze, wczesnym rankiem i późnym wieczorem, przy pochmurnej pogodzie i na spotkaniach, na których rozmówcy powinni widzieć Twoje oczy.

Kategoria 2: średnie zabarwienie

Przepuszczalność światła (VLT): 18–43%

Średnie zabarwienie, często stosowane w soczewkach gradientowych, to złoty środek na zmienną pogodę, zwłaszcza wiosną i jesienią. Ogranicza olśnienie, a przy tym pozostaje dość jasne, gdy słońce schowa się za chmurą albo wjedziesz w zacienioną aleję.

Kategoria 2 nadaje się do jazdy samochodem w dzień przy zmiennych warunkach, na długie godziny na zewnątrz przy umiarkowanym słońcu i do pracy w plenerze, gdzie światło ciągle się zmienia.

Kategoria 3: ciemne zabarwienie

Przepuszczalność światła (VLT): 8–18%

Klasyczne, głębokie zabarwienie okularów przeciwsłonecznych na mocne słońce i silne olśnienie: na plażę, na letnie trasy samochodem i na długie godziny w jaskrawym świetle, kiedy oczy najbardziej potrzebują odpoczynku.

Kategoria 3 sprawdzi się latem na południu Europy, na plaży i na wodzie (przy odblaskach od wody pomagają soczewki polaryzacyjne), w wysokich górach oraz wszędzie tam, gdzie oślepia światło odbite od śniegu, wody lub betonu.

Soczewki kategorii 4 (3–8%) są zbyt ciemne do prowadzenia samochodu i przeznaczone na lodowce i śnieg na dużych wysokościach. W okularach na co dzień najciemniejszym rozsądnym wyborem jest kategoria 3. Soczewki Archē mają kategorię 1 i 2.

Więcej o samej ochronie UV przeczytasz w poradniku o tym, dlaczego ochrona UV nie zależy od ciemności soczewki.

Jak kolor soczewki zmienia to, co widzisz

Zbliżenie soczewki okularów przeciwsłonecznych odbijającej słońce nad wodą – ilustracja zabarwienia i ograniczania olśnienia

Ciemność to tylko jeden parametr. Kolor soczewki wpływa na kontrast i na to, jak wyglądają barwy.

Szare soczewki: neutralne barwy

Szara soczewka działa jak filtr neutralny (ND). Zmniejsza jasność równomiernie w całym widmie widzialnym, więc kolory wyglądają tak jak w rzeczywistości, tylko ciemniej, bez ocieplenia ani ochłodzenia.

Wybierz szare soczewki, jeśli liczy się wierne oddanie kolorów, na przykład przy fotografii lub pracy projektowej, albo jeśli na co dzień zależy Ci po prostu na neutralnym obrazie.

Brązowe i bursztynowe soczewki: więcej kontrastu

Brązowe soczewki filtrują więcej światła niebieskiego, które łatwo się rozprasza i tworzy mgiełkę. Gdy niebieskiego światła jest mniej, rośnie kontrast, a otoczenie wygląda cieplej i wyraźniej, zwłaszcza w zamgleniu lub przy płaskim, rozproszonym świetle.

Brązowe soczewki sprawdzają się za kierownicą w jasnym lub zamglonym świetle, przy sportach na świeżym powietrzu, takich jak golf czy jazda na rowerze, i w jasne dni pod cienką warstwą chmur.

Zielone soczewki: naturalne barwy, odrobina kontrastu

Zielona soczewka oddaje kolory niemal tak neutralnie jak szara, ale odcina część światła niebieskiego, co dodaje trochę kontrastu. Barwy wyglądają naturalnie i są nieco chłodniejsze niż przez brązową soczewkę.

Zielone soczewki sprawdzą się od rana do wieczora przy zmiennym świetle i podczas długich dni na zewnątrz, jeśli chcesz naturalnych kolorów z odrobiną dodatkowego kontrastu.

Soczewki gradientowe

Wiele modeli Eleven Spectacles ma soczewki gradientowe: ciemniejsze u góry i stopniowo jaśniejsze ku dołowi.

Ciemna górna część chroni oko przed bezpośrednim światłem słonecznym padającym z góry, głównym źródłem olśnienia na zewnątrz. Jaśniejsza dolna część zapewnia wyraźny obraz na wysokości oczu i poniżej; ZEISS projektuje swoje gradienty jaśniejsze u dołu, żeby łatwiej się czytało. Za kierownicą odczytasz wskazania na desce rozdzielczej bez podnoszenia okularów, a w pomieszczeniu przeczytasz wiadomość w telefonie albo dokument, nie zdejmując ich.

Gradient pozostawia też oczy częściowo widoczne, więc kontakt wzrokowy w pracy i wśród znajomych przychodzi naturalnie.

W kategorii 2 lub 3 gradient jest ciemny u góry i jaśniejszy na wysokości oczu, dlatego dla większości osób to najbardziej uniwersalny wybór.

Jaka soczewka na jakie miejsce i porę roku

Lato nad Bałtykiem i na południu Europy: kategoria 3 w kolorze szarym lub brązowym, która mocno ogranicza olśnienie i zachowuje neutralne barwy (szary) albo podnosi kontrast (brązowy). W kolekcji Archē najciemniejszą opcją jest szary lub brązowy gradient w kategorii 2, na przykład Pteron Charcoal lub Kairos Amber.

Wiosna i jesień w Polsce: gradient w kategorii 2, dość ciemny na słońce i wciąż wystarczająco jasny, gdy niebo zasnuwają chmury.

Miasto przez cały rok: gradient w kategorii 1 lub 2, na tyle jasny, że nie trzeba zdejmować okularów po wejściu do sklepu czy kawiarni.

Woda i góry, od Mazur po Tatry: kategoria 3, najlepiej z polaryzacją, która blokuje odblaski od wody, nawierzchni drogi i lodu. Lodowce i śnieg na dużych wysokościach mogą wymagać sportowych soczewek kategorii 4. Soczewki Archē są przeznaczone do noszenia na co dzień, a nie na takie warunki.

Ochrona UV nie zależy od zabarwienia

Wiele osób zakłada, że ciemniejsza soczewka lepiej chroni przed UV. Tak nie jest.

Szwajcarski Federalny Urząd Zdrowia Publicznego podaje, że ochrona UV zależy od materiału, z którego wykonano soczewkę, a nie od jej koloru czy zabarwienia. Bezbarwna soczewka z odpowiednim filtrem UV blokuje 100% UVA i UVB. Ciemna soczewka bez takiego filtra to realne zagrożenie: źrenice rozszerzają się za nią, więc nieodpowiednie okulary przeciwsłoneczne mogą nawet zwiększyć dawkę UV, która trafia do oka.

Każda soczewka Eleven Spectacles ma filtr UV400 i blokuje 100% UVA i UVB, niezależnie od kategorii i koloru. Zabarwienie możesz więc wybrać pod kątem komfortu widzenia, otoczenia i wyglądu, który Ci odpowiada.

Jak wybrać soczewki

Na słoneczne letnie dni wybierz szary lub brązowy gradient w kategorii 2, a do miasta i na zmienną pogodę jaśniejszą soczewkę kategorii 1. Każdy wariant naszych okularów przeciwsłonecznych Archē ma soczewki ZEISS wykonane według tego samego standardu optycznego; różnią się tylko ilością przepuszczanego światła.

Liczy się też oprawka: od niej zależą wygoda, waga i trwałość okularów. Więcej o materiale przeczytasz w poradniku o oprawkach z beta-tytanu.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła

  1. ISO 12312-1:2022 – Eye and face protection – Sunglasses and related eyewear – Part 1: Sunglasses for general use. Określa kategorie filtra 0–4 według przepuszczalności światła i wyklucza kategorię 4 z ruchu drogowego. iso.org
  2. Swiss Federal Office of Public Health (FOPH). "Factsheet sunglasses for general use," October 2024. bag.admin.ch
  3. ZEISS Vision Care. "ZEISS Sun Rx portfolio" – klasyczne barwy Grey, Brown i Pioneer (szarozielona) oraz gradienty jaśniejsze u dołu, żeby łatwiej się czytało. zeiss.com

Odkryj kolekcję Archē

Konstrukcja i optyka naszych oprawek z bliska. Bezramkowe tytanowe okulary przeciwsłoneczne z soczewkami ZEISS, zaprojektowane z myślą o pełnej wyrazistości widzenia.

Czytaj również

Więcej z kategorii Poradniki i artykuły

  • Lekkie okulary przeciwsłoneczne: co naprawdę oznacza waga oprawki
    Poradniki i artykuły

    Lekkie okulary przeciwsłoneczne: co naprawdę oznacza waga oprawki

    Ile ważą okulary przeciwsłoneczne, od czego zależy ta liczba i dlaczego wielkość nosków ma takie samo znaczenie jak gramy – z danymi, które faktycznie podają źródła dla optyków.
    Czytaj dalej
  • Niewidzialna tarcza: dlaczego ciemne soczewki nie chronią lepiej przed UV
    Poradniki i artykuły

    Niewidzialna tarcza: dlaczego ciemne soczewki nie chronią lepiej przed UV

    Ciemniejsze soczewki nie zatrzymują więcej UV. Ochronę daje filtr w materiale soczewki, więc jasna soczewka może blokować 100% UVA i UVB, a ciemna nie blokować nic.
    Czytaj dalej
  • Nauka o widzeniu: dlaczego Eleven Spectacles wybiera optykę ZEISS
    Poradniki i artykuły

    Nauka o widzeniu: dlaczego Eleven Spectacles wybiera optykę ZEISS

    Jak zbudowane są soczewki ZEISS w naszych oprawkach: powłoka antyrefleksyjna od wewnątrz, powłoka utwardzająca DuraVision, ochrona UV400 i 180 lat optyki, które za nimi stoją.
    Czytaj dalej